Sörvey Hakkında Sorular
Yat sörveyi öncesi neler gereklidir?
Yat sörvey sırasında, teknenin tüm ekipmanlarının ve tüm bölgelerinin incelenmesi gereklidir. Bu ayrıntılı sörvey çalışması öncesi, teknenin yatak altları, depoları, ambarları, sintine bölgesi, elektrik panoları, çapa dolabı ve bunun gibi bir çok bölgesinin, sörveyor tarafından kontrol edilmesi gereklidir. Bu yüzden teknenin içinin mümkün olduğunca boş olması tercih edilmelidir. Aksi halde, mevcut malzemeler sürekli yer değiştireceği için sörvey zamanı uzayacak ve sörvey kalitesinde düşme yaşanabilecektir.
Ayrıca sörvey yapılacak yat için deniz testi yapılması zorunludur. Deniz testi için, yatların karina yani suyun altında kalan gövdelerinin temiz olması şarttır. Aksi durumlarda, motorun ideal deviri çevirdiği anlaşılamaz ve motorun arızalı olup olmadığına karar vermek imkansız olacaktır. Altı kirli olan bir tekne ile deniz testi yapıldığında, motordan, bir ölçüde duman çıkışı, yüksek vibrasyon, ideal motor devrinin yakalamama, hararet sorunu ve hız düşmesi yaşanabilir. Sörvey sırasında, tekne karaya alınarak, altı temizlenebilir ya da sörvey öncesi bir dalgıç ile özellikle metal pervaneler ve karinası temizlenebilir.
Yat sörveyi ne kadar sürede tamamlanır?
Satın alma öncesi yapılan kapsamlı yat sörvey çalışması, tekne boyu ve tipine göre değişiklik göstermekle birlikte, yaklaşık 5 ile 10 saat aralığında sürmektedir. Bu süre, yatın sörveyi öncesinde, satıcı veya broker tarafına bildirilmesi gerekli ve iş planı bu süreye göre yapılması tavsiye edilmektedir.
Sörvey sırasında karaya almak gerekli midir?
Her türlü teknenin geçmişteki kazasının veya fiberglass teknelerde ozmoz olma durumunun anlaşılması için tüm sörveyi yapılacak olan tekne ve yatların karaya alınamlarını tavsiye ediyoruz. Yeni teslim edilen sıfır teknelerde bile, yaptığımız sörvey çalışmalarında, gövdelerinde üretimsel kaynaklı sorunlar ile karşılaşmaktayız. Bir teknenin mevcut hasar geçmişini anlamak için termal kamera, shoreD metre, perkisyon çekici ve nem ölçme test aletleri kullanmaktayız. Geçmiş macunlu veya delaminasyon olan yerlerin üzeri boya ile kaplandığında bile geçmiş hasarı, kara sörveyi sırasında yakalayabiliyoruz.
Gövdeyi dalgıç ile kontrol edebilir miyiz?
Kesinlikle sadece dalgıç ve video kaydı ile gövdenin kontrol edilmesi mümkün değildir. Dalgıç kontrolü, görüntü kaydı bile olsa, gövdenin sadece şimdiki durumunu gösterecektir. Geçmişte yaşanmış olan ve tamir edilmiş olan bir ağır hasar tamirinin veya üretimsel hataların dalgıç ile kontrol edilmesi mümkün değildir. Yat sörvey sırasında, karaya alma kararını alıcı tarafın onayına bırakmaktayız ama tavsiye ve uyarılarımızı önceden yapmaktayız.
Fiberglass teknelerde ne zaman nem ölçümü yapılabilir?
Karada yaptığımız yat sörvey çalışmalarında, teknenin suyun altında ve üstünde kalan kısımlarını, ultrasonik nem makinası ile ölçmekteyiz. Bu makinanın doğru çalışması için teknenin altının yeterince kuruması beklenmelidir ancak bunun bir kesin süresi yoktur. Bilinenin aksine en az üç gün beklenmesi gerektiği bilgisi tam olarak doğru değildir. Uluslararası uzmanlar beklenmesini gerektiğini tavsiye edecektirler ancak not olarak mevcut durumun göz önünde alınması gerektiğini belirtirler.
Sadece bir ay suda kalmış, yeni teslim bir teknenin, kara kontrolünde bile sörvey sırasında, gövde nem ölçümü öncesi beklenmesi gerektiği düşüncesi doğru değildir. Ayrıca sörvey sırasında, esas amaç, genel nem değerinin yanında, yetkili sörveyi yapan kişini yorum yapabilmesi için nem değerleri farklı çıkan bölgeleri tespit etmesi gereklidir. Nem değerleri yüksek olan bölgelerin geçmiş bir hasara mı yoksa arkasındaki bir ekipmana mı ait olduğu sörvey sırasında en zorlayıcı aşama olmaktadır.
Kısacası nem ölçümü, teknenin zehirli boya kalınlığına, denizde kaldığı zamana ve yaşına göre karada bekleme zamanı değişkenlik göstermektedir. Karaya çıktıktan yarım saat sonrada bakılabilen tekneler olduğu gibi dört ay karada beklemelerine rağmen nem değerleri hiç düşmeyen tekneler ile karşılaşıyoruz.
Deniz testi ne kadar sürmektedir?
Sörvey yapılacak olan yatın tipine göre değişkenlik gösterebilir ancak en az bir saat, en fazla iki saat arasında, deniz testi tamamlanacaktır. Hava koşulları da deniz testine uygun olmalıdır. Yelkenlerin testi, motor ile hız değerleri ve vibrasyon ölçümlerinde yanlışlık olabilir. Rüzgar hızının 20 knot ve üzerinde estiği ve dalga yüksekliğinin yarım metreden fazla olduğu durumlarda, test sırasında kullanılan bazı cihazların yanlış ölçüm alma durumları oluşabilmektedir.
Kara ve deniz sörvey çalışmalarının farklı zamanlarda olması mümkün mü?
Tabiki, önce karada gövde ve yürüyen aksam sörveyi yapıldıktan sonra uygun zamanda deniz testi yapılabilecektir. Tam tersi durumda mümkün olabilir. Ama genellikle aynı gün içerisinde tüm sörvey çalışmasını bitirmektedir.
Sörvey raporunu beklemeye gerek var mı?
Yatlarda yaptığımız sörvey çalışmasında, iş bitiminde hemen kontrol listesi, bulgular, teknenin ayrıntılı donanımı, seri numaraları ve yorumlarımızı içeren yazılı dökümanı iletiyoruz. Bu ön sörvey raporunda, tüm bilgiler bulunuyor. Genellikle bununla, alım durumuna göre karar veriyor ve olası masrafları hesaplayabiliyoruz. Sörvey raporunun hazırlanması, 3 ile 7 gün arasında olmaktadır. Acil durumlarda, hızlandırma desteğimiz olabiliyor.
Sörvey sonrası, ikinci kontrol yapılıyor mu?
Talebe göre yapılabiliyor ancak sörvey çalışması ve yat sörveyleri için verilen teklif, tek seferlik ve durum raporlaması için olmaktadır. Ayrıca kontrol yapılması ve iş takibi talebi olduğunda ayrıca teklif vermemiz gerekmektedir.
Sörvey sırasında tekneye zarar gelir mi?
Sörvey sırasında, tekneye zarar verebilecek, hiç bir operasyon yapılmamaktır. Teknenin içine, ayakkabı ile girilmeyecektir. Dümen sistemi, motor parçasının kontrolü gibi vidalı paneller ile kapatılmış bölgeler, tekne sahibinin veya yetkilisinin onayı ile açılıp kontrol edilecektir. Teknede kullanılacak ölçü aletleri, kesinlikle teknenin sistemlerini bozucu ve zarar verici özellikleri yoktur. Sadece ölçü amaçlı ekipmanlar kullanılmaktadır. Sadece önemli bölgelerde, noktasal boyutta, zehirli boya kaldırma işlemi yapılabilmektedir.
Sörvey sırasında fotoğraf ve video kaydı alınıyor mu?
Evet, her yat sörvey çalışmasında, 300 ile 600 adet arasında fotoğraf çekilmektedir. Bu fotoğraflar, teknenin mevcut durumunu kanıtlayacağı gibi olası bulguların da sörvey raporunda kullanılması için gerekmektedir.
Sörvey sırasında polemik durumları nasıl yönetilmektedir?
Sörvey sırasında, hiç bir şekilde olumsuz yorum yapılmayacak ve satıcı taraf ile polemiğe girilmeyecektir. Satıcının mevcut malına, kesinlikle olumsuz yorum yapılmayacaktır. Amaç teknenin güvenli ve sorunsuz seyir yapabilmesini kontrol etmek ve gerekli önlemleri almak ve raporlamaktır.
Sörvey raporunuz geçerli midir?
Evet, ABYC üyeliğimiz ile sörvey raporlarımız uluslararası geçerliliğe sahiptir.
Kısa sörvey yapıyor musunuz?
Hayır, yapmıyoruz. Deniz üzerinde çok küçük noktalardan hayati tehlikeler oluşabilir. Isınan bir kablo veya akü veya lpg gaz bağlantılarının gevşemesi yüzünden yangın çıkması, çürüyen bir vanadan su alması gibi küçük ayrıntılar, önemli sorunlara yol açabilir. Denizde, hiç kimse size kolayca yardıma gelemeyecektir. Kısa, hızlı veya yarım sörvey yapmıyoruz.
Hangi teknelere sörvey yapıyorsunuz?
Tüm yelkenli yatlara, motorlu yatlarda kuyruklu, şaftlı, IPS donanımlı, arneson sistemli, dıştan takma tüm motorlara sörvey yapabiliyoruz. Teknenin veya yatın boyutu konusunda kısıtlamamız yoktur.
Ozmoz kontrolü yapıyor musunuz?
Evet, termal kamera ve ultrasonik nem ölçen test aletlerimiz ile yatların gövdelerinin nem durumlarını, karaya alındığı sürece rahatlıkla kontrol edebiliyoruz. Bugüne kadar onlarca kez ozmoz baloncuğu ve üretim hatalarından kaynaklanan kabarma tespit ettik.
Metal veya alüminyum teknelere sörvey yapıyor musunuz?
Evet. Özellikle alüminyum ve saç gövdeye sahip olan teknelerde, ultrasonik kalınlık ölçer ile gövde kalınlığını ölçüyoruz. Bu şekilde olası erime, incelme veya korozyon durumlarını kolayca tespit edebiliyoruz. Genellikle bu tekneler büyük boyutta oldukları için gövde kontrolleri en az dört veya beş saat sürebiliyor.
Sörvey sırasında kullanılan test aletleri kalibre ediliyor mu?
Evet, test aletlerimizin, üreticilerin belirlediği kalibrasyon sıklığı durumu dikkate alınarak kalibre edilmektedirler.
Motorlara, bilgisayar bağlıyor musunuz?
Hayır, motorlara bağlanmıyoruz. Motorların beyinlerine verilebilecek olası hasarlardan dolayı risk almıyoruz. Motorların beyinlerine bağlanmak için yetkili motor servisleri ile birlikte çalışıyoruz.
Motorlardan yağ numunesi alıyor musunuz?
Evet, istek ve talep olduğunda, yağ analizi için bağımsız laboratuvarlardan analiz raporu alabiliyoruz.
Sadece karada yapılan bir sörvey ile tekneye onay veriyor musunuz?
Sadece kara kontrolü, bir teknenin kapsamlı sörvey işleminin sadece %20’lik bir kısmına karşılık gelmektedir. Yat ve tekneler, deniz testi sonucunda satın alınabilir ve sadece kara kontrolü sonucunda bir tekneye onay verilmesi mümkün değildir.
Sörvey sonucu, yatların anlaşılan fiyatlarında indirim olduğuna şait oldunuz mu?
Evet, sörvey yaptığımız yatların eksik ve arızalı sistemleri tespit edildiğinde,
Sörvey sırasında yatlara not veriyor musunuz?
Hayır. Bu şekilde not verilen bazı sörvey raporları ile karşılaşıyoruz ancak yoruma dayalı olan bu şekilde not verme sistemi, uluslararası standartlara da uygun değildir. Sörvey sırasında tespit edilen bulgular, teknik verilere ve yatların üretimlerinde kullanılan yazılı CE, RINA, LOYD gibi standartlara göre yapılır. keyfi bir şekilde, teknenin sistemlerine, yoruma dayalı not verilmesini kabul etmiyoruz.